Virtual Reality bij behandeling voor depressie; de VR-Moodboost

Pilot studie bij GGZ Delfland

Achtergrond onderzoek

Depressie is de meest voorkomende psychiatrische stoornis in Nederland met een enorme impact op het dagelijks leven en de ontwikkeling van mensen met een depressie.  Ondanks de beschikbaarheid van effectieve behandelingen, knapt maar 50% van de depressieve cliënten zodanig op na behandeling dat gesproken kan worden van een klinisch relevante afname in klachten. De behandelingen voor depressie die op dit moment beschikbaar zijn, richten zich voornamelijk op het verminderen van negatieve gevoelens, of negatief affect. Echter, het verlies aan ervaren positieve gevoelens, of positief affect, is een kernsymptoom van depressie en is geassocieerd met een slechtere prognose, hogere kans op suïcide, en een hogere kans op depressieve klachten in de toekomst. Het gebrek aan positief affect, ook wel anhedonie genoemd, blijkt samen te hangen met een disregulatie van het beloningssysteem. Eerder onderzoek laat zien dat het direct aanspreken van het beloningssysteem effectiever was in zowel het toenemen van positief affect als verminderen van negatief effect, in vergelijking met behandeling ‘as usual’. Een nieuwe behandelmethode voor depressie met het herstel van positief affect als focus zou daarom veelbelovend kunnen zijn.

De VR-Moodboost
Gebaseerd op deze recente wetenschappelijke inzichten, hebben we bij GGZ Delfland in samenwerking met cliënten, behandelaren, het Amsterdam UMC en het UMCG een unieke Virtual Reality (VR) interventie ontwikkeld met een focus op herstel van positief effect; de VR-Moodboost. In deze interventie worden cliënten met een depressie blootgesteld aan positieve virtuele, interactieve omgevingen zoals het bezoeken van een voetbalwedstrijd of festival, samen sporten, fotograferen in het park of knuffelen met huisdieren. Cliënten kunnen hun eigen virtuele activiteiten kiezen, waardoor de behandeling voor ieder op maat gemaakt kan worden. De behandelaar helpt de cliënt om weer positieve gevoelens te kunnen en durven ervaren. Vervolgens wordt de vertaalslag gemaakt van de virtuele wereld naar het dagelijks leven van de cliënt, door doelen te formuleren voor activiteiten die hij/zij in de komende week kan gaan uitvoeren, om ook in die activiteiten stap voor stap weer positieve gevoelens te kunnen ervaren. In de behandeling komen diverse elementen terug met betrekking tot het stimuleren van het beloningssysteem, het labelen van affect, en de kracht van imaginatie. De behandeling bestaat uit 12 sessies en thuisopdrachten.

Het onderzoek

De VR-moodboost zal in eerste instantie onderzocht worden in een pilot studie bij 10 adolescenten (15-23 jaar) met een depressieve stoornis. Er zal bij hen o.a. worden gemeten: de mate van positief en negatief affect, stabiliteit van de stemming, activatie, depressieve klachten kwaliteit van leven, depressieve klachten, tevredenheid met de sessie. Wanneer er positieve resultaten worden gezien, zal vervolgd worden met een RCT waarbij de VR-Moodboost wordt vergeleken met CGT voor depressie bij adolescenten en volwassenen.

Onderzoekers

GGZ Delfland: Nancy Kramer Freher, promovenda; Martine van Bennekom, Anika Bexkens

Amsterdam UMC: Claudi Bockting

UMCG: Wim Veling

Bekijk ook

Eerste Bevindingen Over DiSCoVR Gepubliceerd

Eerste bevindingen over DiSCoVR gepubliceerd

Deze zomer zijn de eerste officiële bevindingen over DiSCoVR gepubliceerd in Journal of Medical Internet Research. Het artikel betreft het pilotonderzoek naar DiSCoVR, dat is uitgevoerd tussen januari en augustus…

GGz Delfland
Amsterdam UMC
UMCG